Hondenvoer vergelijken? Kijk naar droge stof, niet het etiket

Op Voerkeur.nl krijgen we geregeld vragen van hondenbezitters die willen weten welk voer nou echt “het beste” is. Begrijpelijk, want de informatie op etiketten is niet altijd even duidelijk. Een veelvoorkomend struikelblok is het verschil tussen de getallen op het etiket en de werkelijke voedingswaarde van een product. Met name het hoge vochtgehalte in natvoer zorgt hierbij voor verwarring.

Een veelgemaakte denkfout is dat je de percentages op een etiket direct kunt vergelijken tussen verschillende soorten voer. Zo lijkt een natvoer met 6% eiwit bijvoorbeeld minder voedzaam dan een brok met 24% eiwit. Maar dat klopt niet. Die vergelijking is alleen eerlijk als je het water eruit rekent. Oftewel, als je de voedingswaarden bekijkt op basis van droge stof (ook wel droge materie, of dry matter in het Engels).

Hoe vocht je blik beïnvloedt

Stel je hebt een blikje natvoer voor je hond. Op het etiket staat 10% eiwit. Je schept wat voer in de bak, maar geeft het nog niet meteen. In plaats daarvan doe water in de bak. Doe je er net zoveel water bij als voer, dan zit er nu nog maar 5% eiwit in. Maar omdat water geen calorieën of voedingsstoffen bevat maakt dat niet uit. Je kunt nog zoveel water toevoegen, als je hond de bak leeg eet krijgt hij nog hetzelfde binnen.

Natvoer bestaat vaak voor 75 tot 85% uit vocht. Dat water weegt mee in de percentages die je op het etiket ziet, maar draagt niet bij aan de calorieën of voedingsstoffen. Hondenbrokken bevatten veel minder water (meestal 8-10%). Daardoor zul je zien dat de percentages op het etiket van hondenbrokken hoger zijn dan die van natvoer. Hierdoor kun je brokken niet goed met natvoer vergelijken. De oplossing? Neem het water niet mee bij het vergelijken!

Als je dat water wegdenkt, net als bij het inkoken van soep, krijg je een beter beeld van wat er daadwerkelijk in het voer zit. Daarom gebruiken wij bij Voerkeur.nl altijd de droge stof als uitgangspunt.

Het water wegrekenen

Om hondenvoer goed te kunnen vergelijken moeten we dus het water wegdenken, maar hoe doen we dat? Daar hebben we gelukkig een handige formule voor. Mocht je wiskunde erg lastig vinden kun je de formules overslaan, verderop geven we je de hulpmiddelen die al het rekenwerk uit handen nemen. Maar als je écht wil begrijpen hoe het werkt en een beetje wiskunde wel aankan raden we je aan dit toch eens te bekijken.

De formule is niet ingewikkeld:
$\text{Voedingsstof op droge stof basis =} \left( \frac{\text{Voedingsstof}}{100 - \text{Vochtgehalte}}\right) \times 100$

Je kunt dit nog verder opsplitsen door eerst $100-\text{Vochtgehalte}$ uit te rekenen, dit is het percentage droge stof.

Een voorbeeld:

Natvoer: 7% eiwit, 78% vocht
- Droge stof = 100 – 78 = 22%
- Eiwit in droge stof = (7 / 22) × 100 = 31,8%
Droogvoer: 25% eiwit, 10% vocht
- Droge stof = 100 – 10 = 90%
- Eiwit in droge stof = (25 / 90) × 100 = 27,8%

Hoewel het op het etiket anders lijkt, bevat het natvoer dus meer eiwit per gram droge stof.

Natvoer vergeleken: Intuïtief en met formule

Laten we twee soorten natvoer bekijken:

Blik 1: 6% eiwit, 4% vet, 80% vocht
Blik 2: 8% eiwit, 8% vet, 60% vocht

Als je alleen naar de etiketten kijkt, zou je zeggen dat Blik 2 duidelijk meer eiwit en vetten bevat. Maar klopt dat ook? Niet dus! Blik 1 bevat veel meer water dan blik 2. Omdat water geen voedingsstoffen en calorieën bevat is dat geen eerlijke vergelijking. Zoals we eerder gezien hebben maakt het toevoegen van water niet uit in wat je hond binnen krijgt. Om eerlijk te kunnen vergelijken zouden we het water van blik 2 aan kunnen vullen tot 80%. Dan zouden de percentages eiwit en vet dalen en daarmee dichter in de buurt komen van blik 1. We zouden ook blik 1 kunnen inkoken tot er nog maar 60% vocht in zit en het dan vergelijken. We kunnen ook al het vocht wegrekenen, en dan het voer vergelijken. Dat is vergelijken op basis van droge stof.

Wanneer we dit doen komen we op de volgende waarden uit:

Blik 1
- Droge stof = 100 – 80 = 20%
- Eiwit in droge stof = (6 / 20) * 100 = 30%
- Vet in droge stof = (4 / 20) * 100 = 20%
Blik 2
- Droge stof = 100 – 60 = 40%
- Eiwit in droge stof = (8 / 40) * 100 = 20%
- Vet in droge stof = (8 / 40) * 100 = 20%

Als we nu vergelijken zien we dat op basis van droge stof er net zoveel vet als eiwit in zit, namelijk 20%. Echter bevat blik 1 meer eiwitten namelijk 30% in plaats van 20%. Dit is anderhalf keer zoveel eiwitten. Dan denk je misschien: oké, leuk, maar wat betekent dit nu precies. Nou, het betekent dus dat als je aan blik 2 met water verdund zodat het net zoveel water heeft als blik 1, het net zoveel vetten bevat en veel minder eiwitten. En zoals we eerder al zeiden maakt het toevoegen of weghalen van water geen verschil voor wat je hond binnenkrijgt.

Waarom etiketten niet het hele verhaal vertellen

De verwarring ontstaat vooral doordat droogvoer en natvoer (en natvoer onderling) enorm verschillen in vochtgehalte. Droogvoer bevat vaak maar zo’n 8 tot 10% water, terwijl natvoer er soms meer dan 80% bevat. Daardoor zijn de percentages op etiketten niet onderling te vergelijken.

Een brok met 24% eiwit lijkt bijvoorbeeld voedzamer dan een blikje met 9%, maar als dat blikje 75% water bevat, dan is het eiwitpercentage op droge stof basis: (9 / 25) × 100 = 36%. Dat is juist méér dan de brok, waarvan het eiwit op droge stof basis (24 / 90) × 100 = 26,7% is.

De enige manier om appels met appels te vergelijken is dus door het water weg te rekenen.

Tools en overzichtspagina’s

Geen zin om zelf te rekenen? Dat hoeft ook niet. Op Voerkeur.nl berekenen we de droge stof standaard voor al onze voeranalyses. Bekijk hier de voeroverzichten:

Wil je een nieuw voer beoordelen dat nog niet op de site staat? Gebruik dan onze analyse tool voor eigen droogvoer of natvoer en voer simpelweg de gegevens van het etiket in. De rest doen wij.

Conclusie

De cijfers op een etiket vertellen niet het hele verhaal. Als je wilt weten wat je hond écht binnenkrijgt, moet je naar de droge stof kijken. Daarmee haal je het effect van water uit de vergelijking en vergelijk je voer eerlijk met elkaar. Gelukkig kun je dit wel uitrekenen met de waarden van het etiket.

Hopelijk helpt dit artikel je op weg. Of je nu zelf aan het rekenen gaat of liever onze hulpmiddelen gebruikt, het belangrijkste is dat je beter snapt waar je op moet letten. Zit er een verschil in het percentage water van het voer wat je wil vergelijken? Dan kun je niet gewoon kijken welk voer de hoogste percentages op het etiket heeft staan.